متیل متاکریلات ترکیبی با فرمول شیمیایی C5H8O2 بوده و یک مونومر محسوب می شود که برای تهیه ی پلیمرهایی که اساس آکریلیکی دارند، به کار برده می شود. متیل متاکریلات به عنوان یک ترکیب معدنی و غیرآلی بوده و به طور اختصار با MMA نمایش داده می شود. این ترکیب به حالت فیزیکی مایع بوده و بدون رنگ و روشن است. شفافیت این ترکیب از شیشه بیشتر بوده و سطح صاف و صیقلی دارد.
بوی متیل متاکریلات مطبوع بوده و نقاط ذوب و جوش آن به ترتیب، 48- و 100 درجه سانتی گراد است. MMA در حلال های آلی به خوبی حل شده ولی در آب نامحلول بوده و یا به مقدار بسیار کمی حل می شود.
از خواص متیل متاکریلات می توان به غیرقابل انعطاف بودن آن اشاره داشت با این که استحکام ضربه ای خوبی دارد. از خواص دیگر این ماده می توان به پایداری ابعادی خوب، کم شدن حجم و انقباض داخل قالبی، تحمل بالا در آب و هواهای مختلف و در ادامه مقاومت خوب آن در برابر نور خورشید را نام برد.
تولید متیل متاکریلات
روش های مختلفی برای تولید متیل متاکریلات وجود دارد. اما به طور عمده این ترکیب را با استفاده از استاتین سیانوهیدرین به دست می آورند. در این روش، ابتدا هیدروژن سیانید را با استون واکنش داده و استون سیانوهیدرین تولید می شود. ماده حاصل را با اسید سولفوریک واکنش داده که منجر به تولید متااکریلیک سولفات می شود. وقتی ماده تولید شده را با الکل و آب واکنش دهند، محصول نهایی یعنی متا اکریلیک اسید حاصل می شود.
روش دیگری که برای تولید متیل متاکریلات به کار می رود، متیل پروپیونات است. در این روش ابتدا اتیلن را با متانول و مونوکسید کربن واکنش می دهند که تولید متیل پروپیونات می دهد. سپس در مرحله ی بعد، متراکم شدن متیل پروپیونات با فرمالدهید در یک واکنش ناهمگن صورت گرفته و محصول نهایی متیل متاکریلات تشکیل می شود.
مزایای کاربردی متیل متاکریلات
از متیل متاکریلات به جهت قابلیت هایی چون دوام و استحکام بالا، پایداری بالا، شفافیت و درخشندگی ایده آل و از سوی دیگر مقاومت در برابر عوامل جوی، در تولید محصولات مختلف استفاده می کنند.
کاربرد متیل متاکریلات
یکی از مهمترین کاربردهای این ماده در فرایندهای پلیمریزاسیون است که به عنوان یک مونومر به کار برده می شود. در این فرایندها، رزین تشکیل می شود. از این رزین ها در پی وی سی شفاف، سفت و سخت استفاده می شود. نمونه ای از این پی وی سی ها، بطری ها هستند و نقش متیل متاکریلات در ساخت آن ها به عنوان یک اصلاح کننده است.
پلیمریزاسیون متیل متاکریلات به صورت جامد در تولید محصولات الکتریکی به کار گرفته می شود. این محصولات شامل تابلوها، نمایشگرها، سطوح آبگرم و رومیزی، چراغ های خودرو، محفظه های حمام و وسایل روشنایی دیگر است.
چسب هایی که با استفاده از MMA ساخته می شوند، دوام بالایی داشته و با خاصیت واکنش پذیری زیاد برای متصل کردن انواع زیرلایه ها به کار برده می شود. این چسب ها در دندانپزشکی نیز کاربرد دارند.
هموپلیمرهای پلی متیل متاکریلات تولید شده از این ترکیب برای تولید ورقه های اکریلیک ریخته گری و اکسترود شده به کار برده می شود.
هموپلیمرهای تولید شده برای تعویض شیشه نشکن، لعاب ایمنی، قطعات لوله کشی، نمایشگرهای نورپردازی و در ادامه از کوپلیمرها در براق کننده های کف، پوشش های فلزی و فویل، نساجی، درزگیرها، جوهرها، اصلاح کننده ضربه پی وی سی و مصالح ساختمان استفاده می شود.
چگونگی تولید PMMA (پلیمرشدن)
بعد از این که مونومر متیل متاکریلات با یکی از روش های گفته شده در بالا تولید شد، با فرایند پلیمریزاسیون رادیکال آزاد که از آغازگرهای پروکسیدی استفاده می کند، پلیمر متیل متاکریلات را حاصل می کند. این پلیمر به عنوان اکریلیک شناخته می شود.
نکات ایمنی قابل توجه در استفاده از متیل متاکریلات
متیل متاکریلات به عنوان ماده ای قابل اشتعال است بنابراین تماس مستقیم با این ترکیب، می تواند خطرناک باشد. علاوه بر این علاوه بر اشتعال پذیری، چشم، بینی، پوست و گلو در خروجی ی تماس مستقیم با این ماده تحریک می شود. متیل متاکریلات را به عنوان یک ماده حساس کننده پوست تعریف کرده و واکنش های آلرژیک در تماس مستقیم با این ماده حاصل می شود. بعدها در برآیند ی این حساسیت ها، بثورات پوستی ایجاد شده و پوست دچار خارش می شود. بینی، گلو و ریه با استشمام این ماده تحریک شده به طوری که غلظت های بالای این ماده کشنده است.
برچسب:
نویسنده: کیانوش شاکری