مونو کلسیم فسفات

مونوکلسیم فسفات با فرمول مولکولی CaH4P2O8، یکی از افزودنی های مهم و متداول در خوراک دام ها و طیور است. Monocalcium phosphate با نام اختصار MCP نوشته شده و از واکنش میان اسید فسفریک و کربنات کلسیم تولید می شود. مونو کلسیم فسفات منبعی غنی از کلسیم و فسفر برای انسان و دام است. این که دام ها نیاز به فسفر دارند، از سال 1940 مطرح شده و امروزه وجود فسفر غیرآلی در مکمل غذایی دام ها و طیور برای رشد سالم حیوان بسیار حائز اهیمت است. علاوه بر مونو کلسیم فسفات، از دی کلسیم فسفات نیز برای این منظور استفاده می شود. Monocalcium phosphate با درصد 35، در ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد.

خواص فیزیکی مونو کلسیم فسفات

مونو کلسیم فسفات در ساختار خود حاوی 16,9 درصد کلسیم و 24,6 درصد فسفر است. توانایی حلالیت این ترکیب در آب تا 80 درصد و در اسید سیتریک تا 99 درصد است. Monocalcium phosphate در دمای 109 درجه سانتی گراد ذوب شده و نقطه جوش آن، 203 درجه سانتی گراد است. مونو کلسیم فسفات به دو صورت خشک (AMCP) و هیدراته (MCP) وجود دارد. خواص این دو نوع، تا حد کمی با هم متفاوت است. به عنوان مثال PH نوع خشک بین 7,1 و 7,3 بوده در حالی که مقدار PH نوع آبدار مونو کلسیم فسفات، 7,3 تا 7,5 است.

نحوه تولید مونو کلسیم فسفات

از واکنش میان اسید فسفریک و کربنات کلسیم، مونو کلسیم فسفات تولید می شود. برای شروع واکنش، ابتدا باید اسید فسفریک را از وجود مواد مضر و سمی چون فلوئور تا رسیدن به حد استاندارد، پاکسازی کرد. مقدار فلوئور در این ماده باید بین 0,1 تا 0,3 باشد. در اسید فسفریک باید میزان فسفر و مواد نامحلول نیز کنترل شود. کربنات کلسیم که به عنوان ماده اولیه دیگر در این فرایند به کار برده می شود، از معادن استخراج شده و با پودرسازی اندازه دانه آن به 200 الی 300 مش می رسد. در این ماده اولیه درصد کلسیم و مقدار ترکیبات مضری چون اکسید منیزیم مورد بررسی قرار می گیرد.

بعد از این که کربنات کلسیم و اسید فسفریک به عنوان مواد اولیه از وجود ناخالصی ها پاک شده وارد رآکتور می شوند. بعد از این که دو ماده با هم وارد واکنش شیمیایی شدند، محصول به دست آمده خشک شده و دانه بندی می شود.

کاربرد Monocalcium phosphate در خوراک دام و طیور

برای رشد حیوانات یکی از مکمل های مورد استفاده، مونو کلسیم فسفات است که فسفر و کلسیم مورد نیاز آن ها را تامین می کند. نقش کلسیم در انعقاد خون، فعالیت قلب، تبادلات سلولی و همچنین فعالیت های عضلانی و عصبی است. نقش فسفر نیز در تشکیل بافت عصبی، تولید مثل، زیاد کردن اشتها، عملکردهای گوارشی و همچنین ایجاد بافت استخوانی است.

اگر بدن دام ها با کمبود این دو عنصر مواجه شود، استخوان ها نرم و شکننده شده و ممکن است حالت فلجی در آن ها ایجاد شود. همچنین کمبود این دو عنصر باعث می شود اشتهای دام ها به سمت مواد غیرمغذی رفته و مقاومت آن ها در برابر بیماری ها و نازایی کم می شود. بیماری تب شیر و کم شدن رشد و تولید دام ها نیز از عوارض کمبود فسفر و کلسیم است.

در جوجه ها نیز می تواند موراد مشابهی مانند کمبود اشتها، شکنندگی استخوان ها، فلج شدن، کاهش رشد و همچنین کاهش تولید جوجه و کم شدن کارایی عضلانی پیش آید.

کاربرد مونو کلسیم فسفات در کشاورزی

از مونو کلسیم فسفات به صورت غیرخوراکی در صنعت کشاورزی و به عنوان کود استفاده می شود. این ترکیب می تواند کلسیم و فسفر مورد نیاز برای رشد گیاهان را تامین کند. نام کود مونو فسفات کلسیم، سوپر فسفات است که برای تهیه ی آن از سنگ های فسفاته و اسید فسفریک استفاده می شود. با استفاده از اسید فسفریک، سوپر فسفات تولید شده، تریپل نامیده شده و در صورت استفاده از اسید سولفوریک، کود حاصل سوپر فسفات ساده نامیده می شود.

کاربرد مونو کلسیم فسفات خوراکی

گرید خوراکی Monocalcium phosphate را در مواد غذایی چون پودرهای کیک آماده و پنکیک استفاده می کنند. این ماده در موادی که احتیاج دارند ور آمده و دی اکسید کربن آزاد کنند، به کار گرفته می شود. به طوری که کاربرد مونو کلسیم فسفات همراه با سدیم بی کربنات انجام می شود. چون با ترکیب این دو ماده در حضور آب، دی اکسید کربن تولید می شود که نان ها و کیک ها را حجیم می کند.

  تر میم  مو  و کاشت مو طالبی ...